อนุสาวรีย์ท้าวเทพกระษัตรีท้าวศรีสุนทร สองวีรสตรีแห่งเกาะภูเก็ต

อนุสาวรีย์ท้าวเทพกระษัตรีท้าวศรีสุนทร สัญลักษณ์ประจำเมืองภูเก็ตอนุสาวรีย์ของวีรสตรี 2 ท่านแห่งเมืองถลางเกาะภูเก็ตหนึ่งในสถานที่สำคัญที่ผู้คนที่มาเยี่ยมเยียนและชาวจังหวัดภูเก็ตแวะมากราบไหว้และสักการะ ตั้งอยู่ที่วงเวียนสี่แยก ท่าเรือ ซึ่งเป็นจุดตัดระหว่างถนนเทพกษัตรีและถนนศรีสุนทร อนุสาวรีย์สวยงามตั้งอย่าโดดเด่นมาก

สร้างขึ้นเป็นที่ระลึกถึง ท้าวเทพกระษัตรีหรือคุณหญิงจัน และท้าวศรีสุนทรหรือคุณหญิงมุก ผู้มีบทบาทในการปกป้องเมืองถลาง เกาะภูเก็ตจากกองทัพพม่า เมื่อสงครามเก้าทัพสมัยรัชกาลที่ 1 ด้วยวีรกรรมอันเป็นที่น่ายกย่องและเชิดชูของวีรสตรีทั้งสองที่ได้นำพาบ้านเมืองให้พ้นจากการรุกรานของข้าศึก จึงทำให้ท้าวเทพกระษัตรีและท้าวศรีสุนทรเป็นที่เล่าขานและศรัทธาของชาวเมืองภูเก็ตมาช้านาน จวบจนกระทั่งในปัจจุบัน โดยที่ฐานของอนุสาวรีย์ฯ มีจารึกไว้ดังนี้  

“ท้าวเทพกระษัตรี (จัน) ท้าวศรีสุนทร (มุก) ได้กระทำการป้องกันรักษาเมืองถลางไว้เป็นสามารถ เมื่อปีมะเส็ง พ.ศ. 2328 มิให้ข้าศึกตีหักเอาเมืองได้เป็นวีรกรรมอันควรแก่ชนชาวเมืองถลางตลอดจนชาวไทยทั่วกันยกย่องสรรเสริญจึงสร้างอนุสาวรีย์ให้ไว้เป็นอนุสรณ์เมื่อ พ.ศ. 2509 ขอให้ดวงวิญญาณของวีรสตรี ทั้งสองจงสถิตเป็นมิ่งขวัญปกป้อง ชาวถลางสืบไป”

ในปัจจุบัน รูปอนุสาวรีย์นำไปใช้เป็นตราประจำจังหวัดภูเก็ต เป็นรูปอนุสาวรีย์สองวีรสตรี อยู่ในวงกลมล้อมด้วยลายกนก ซึ่งแสดงถึงวีรกรรมอันห้าวหาญของท้าวเทพกระษัตรี และท้าวศรีสุนทร